Evlilik birliğinin sona erdirilmesi süreci, taraflar üzerinde bıraktığı psikolojik etkilerin yanı sıra geleceği şekillendiren mali sonuçlarıyla da büyük bir önem taşımaktadır. Toplumumuzda boşanma davalarına dair kulaktan dolma bilgilerin yaygınlığı, özellikle hak arama özgürlüğünü kullanmak isteyen kadınların zihninde ciddi soru işaretleri oluşturmaktadır. Bu soruların en başında ve en sık karşılaşılanı ise Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi sorusudur. Hukuki cehalet veya yanlış yönlendirmeler neticesinde, boşanma davasını ilk açan tarafın kusurlu sayılacağı veya nafaka gibi mali haklarını kaybedeceği yönünde temelsiz bir inanış mevcuttur. Ancak Türk Medeni Kanunu sistematiği davanın kim tarafından açıldığından ziyade evlilik birliğinin temelden sarsılmasında kimin kusurlu olduğuna ve tarafların ekonomik dengelerine odaklanmaktadır. Bu kapsamlı raporda boşanma sürecindeki nafaka yükümlülükleri ve Yargıtay yerleşik içtihatları ışığında Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi sorusu tüm boyutlarıyla detaylı ve hukuki bir perspektifle incelenecektir.
Türk Hukukunda Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi
Türk Medeni Kanunu aileyi toplumun temeli olarak kabul ederken bu birliğin sona ermesi durumunda dahi tarafların ve özellikle çocukların korunmasını amaçlayan sosyal bir hukuk devleti ilkesini benimsemiştir. Boşanma davası evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesi işlemidir ve bu süreçte hakimin gözetmesi gereken en önemli hususlardan biri boşanma ile oluşacak mali dengesizliklerin giderilmesidir. Hukuk sistemimizde nafaka yükümlülüğü davanın açılma önceliğine bağlanmamıştır. Bir başka deyişle davayı kadının açmış olması onun kusurlu olduğu anlamına gelmediği gibi kanundan doğan nafaka haklarından feragat ettiği anlamını da taşımaz. Aksine kadın yaşadığı mağduriyeti gidermek ve çocuklarının geleceğini güvence altına almak amacıyla boşanma davası açtığında mahkemeden hem kendisi hem de çocukları için nafaka talep etme hakkına tam ve eksiksiz olarak sahiptir. Bu noktada akıllara gelen Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi sorusunun cevabı kanunun aradığı şartların varlığı halinde kesinlikle evettir.
Hukukun genel prensipleri gereği iddia eden taraf iddiasını ispatla yükümlüdür. Kadın boşanma davası açtığında mahkemeye sunduğu dava dilekçesinde boşanma sebeplerini sıralar ve bu sebeplerin varlığı halinde evliliğin devamının kendisi için çekilmez hale geldiğini belirtir. Bu süreçte talep edilen nafaka türleri davanın aşamasına ve boşanma kararının kesinleşmesine göre değişiklik gösterir. Önemli olan husus talep edilen nafakanın türüne göre kanunun aradığı şartların oluşup oluşmadığıdır. Hakim dosyayı incelerken davayı kimin açtığına değil tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına odaklanarak karar verir. Dolayısıyla davayı açan tarafın kadın olması nafaka almasına engel teşkil etmez bilakis gerekli şartlar sağlandığında erkek kadına ve çocuklara nafaka ödemekle yükümlü kılınır.
Tedbir Nafakası Açısından Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi
Boşanma davasının açılmasıyla birlikte taraflar arasında hukuken yeni bir süreç başlar ve eşlerin ayrı yaşama hakkı doğar. Dava süreci özellikle çekişmeli boşanmalarda İstanbul gibi büyük şehirlerdeki mahkeme yoğunluğu da göz önüne alındığında uzun aylar hatta yıllar sürebilmektedir. Bu süre zarfında ekonomik olarak daha güçsüz durumda olan tarafın ve müşterek çocukların mağdur olmaması adına Türk Medeni Kanunu hakime geniş yetkiler tanımıştır. Hakim boşanma veya ayrılık davası açılınca davanın devamı süresince gerekli olan özellikle eşlerin barınmasına ve geçimine ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır. Bu önlemlerin başında ise tedbir nafakası gelmektedir. Dava sürecinde Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi diye merak edenler için en net yanıt tedbir nafakasında gizlidir çünkü bu nafaka türü kusur incelemesine tabi değildir.
Tedbir nafakasının en belirgin özelliği kusur durumundan bağımsız olmasıdır. Mahkeme davanın başında tarafların hangisinin kusurlu olduğunu bilemeyeceğinden ve bu husus yargılama sonunda netleşeceğinden kadının hayatını idame ettirebilmesi için tedbir nafakasına hükmeder. Örneğin erkek eşinin kusurlu olduğunu iddia etse bile bu iddia ispatlanıp karar kesinleşinceye kadar çalışmayan veya geliri yetersiz olan kadın lehine tedbir nafakası bağlanabilir. Yargıtay yerleşik içtihatları da bu yöndedir. Boşanma davası sürecinde kadının barınma ve beslenme ihtiyacının karşılanması temel bir sosyal hak olarak görülür. Dolayısıyla kadın boşanma davası açtığında dava dilekçesinde talep etmese dahi hakim kadının ve çocukların durumunu gözeterek tedbir nafakasına hükmedebilir.
Çocuklar İçin İştirak Nafakası ve Babanın Sorumluluğu
Boşanma davalarının en hassas ve tartışmaya kapalı alanı müşterek çocukların durumudur. Hukukumuzda çocuğun üstün yararı ilkesi her türlü prosedürün ve tartışmanın üzerinde tutulmuştur. Çocuklar söz konusu olduğunda Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi sorusu tartışmasız bir şekilde evet olarak yanıtlanır. Çocuklar için ödenen nafakaya iştirak nafakası denir ve bu nafaka türü eşlerin kusur durumundan tamamen bağımsızdır. Boşanma davası sonucunda çocuğun velayeti kime verilirse diğer taraf çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Genellikle küçük çocukların velayeti anne şefkatine ve bakımına muhtaç olmaları nedeniyle anneye verilir. Bu durumda baba boşanma davasını kimin açtığına bakılmaksızın iştirak nafakası ödemekle yükümlüdür.
İştirak nafakası kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle taraflar anlaşmalı boşanma protokolü ile çocuk için nafakadan feragat etseler dahi hakim çocuğun menfaatini gözeterek bu feragati kabul etmeyebilir veya ilerleyen zamanlarda çocuğun ihtiyaçları doğrultusunda yeniden nafaka talep edilebilir. Kadın boşanma davası açtığında çocukların geçici velayetini talep eder ve mahkeme ara kararla çocukların velayetini geçici olarak anneye verdiğinde baba için de çocuk başına tedbir nafakasına hükmeder. Karar kesinleştiğinde bu nafaka iştirak nafakası olarak devam eder. Kadının tam kusurlu olması dahi velayeti annede olan çocuk için babanın nafaka ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Yoksulluk Nafakası Kapsamında Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi
Boşanma davasının kesinleşmesiyle birlikte evlilik birliği resmen sona erer ve tarafların mali hakları nihai karara bağlanır. Bu aşamada devreye giren ve kamuoyunda en çok tartışılan nafaka türü yoksulluk nafakasıdır. Türk Medeni Kanunu boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebileceğini düzenler. Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi sorusunun en kritik cevabı burada gizlidir. Eğer kadın boşanma davası açmışsa ancak boşanmaya sebep olan olaylarda eşinden daha ağır kusurlu değilse ve boşanma sonucunda yoksulluğa düşecekse erkek yoksulluk nafakası ödemek zorundadır.
Yoksulluk kavramı Yargıtay içtihatlarında sadece açlık sınırının altında yaşamak olarak değil evlilik birliği içindeki yaşam standardının ciddi oranda düşmesi olarak tanımlanmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür ve eğitim gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanları yoksul kabul etmektedir. Dolayısıyla boşanma davasını açan kadın bu dava sonucunda eşinin ekonomik desteğini kaybedecek ve hayat standardında ciddi bir düşüş yaşayacaksa yoksulluk şartının gerçekleştiği kabul edilir. Burada önemli olan husus kadının boşanma iradesini ortaya koymuş olması değil boşanmanın getirdiği mali yıkımdır.
Kusur Oranlarının Nafaka Yükümlülüğüne Etkisi
Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için aranan en temel şartlardan biri kusur unsurudur. Kanun nafaka talep eden eşin boşanmaya neden olan olaylarda diğer eşten daha ağır kusurlu olmamasını şart koşar. Bu ifade kadının hiç kusuru olmaması gerektiği anlamına gelmez. Kadın boşanma davası açarken bazı hatalı davranışlarda bulunmuş olabilir ancak erkeğin kusuru daha ağırsa veya taraflar eşit kusurluysa kadın yine de yoksulluk nafakası alabilir. Hukukçuların sıkça karşılaştığı Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi endişesi genellikle bu kusur değerlendirmesinin yanlış anlaşılmasından kaynaklanır. Örneğin erkek eşine fiziksel şiddet uygulamış kadın ise buna tepki olarak hakaret etmişse fiziksel şiddet daha ağır bir kusur sayılacağından kadın nafaka alabilir.
Boşanma davalarında sıkça karşılaşılan durumlardan biri de tarafların eşit kusurlu bulunmasıdır. Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre eşit kusur halinde de yoksulluk nafakası verilebilir. Kanun maddesi kusuru daha ağır olmamak ifadesini kullandığından kusurların eşit olması durumu talep eden tarafın kusurunun daha ağır olmadığı anlamına gelir ve nafaka önünde bir engel teşkil etmez. Eğer kadın ve erkek boşanmaya sebep olan olaylarda eşit derecede kusurluysa ve kadın boşanma yüzünden yoksulluğa düşecekse erkek nafaka ödemek durumunda kalabilir.
Çalışan Kadınlar İçin Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi
Günümüz ekonomik koşullarında kadınların iş gücüne katılımının artması nafaka davalarında çalışan kadın nafaka alamaz gibi yanlış bir algının oluşmasına neden olmuştur. Ancak Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi sorusu çalışan kadınlar için de belirli şartlarda geçerliliğini korumaktadır. Türk hukukunda kadının çalışıyor olması otomatik olarak nafaka hakkını kaybetmesi anlamına gelmez. Burada belirleyici olan kriter kadının elde ettiği gelirin onu yoksulluktan kurtarıp kurtarmadığı ve erkeğin gelir düzeyi ile olan orantısıdır.
Yargıtay son yıllardaki emsal kararlarında asgari ücretle çalışmanın tek başına yoksulluk nafakasını ortadan kaldırmayacağı yönünde güçlü bir içtihat oluşturmuştur. Asgari ücret seviyesindeki gelirin kişiyi yoksulluktan tam anlamıyla kurtarmayacağı kabul edilmektedir. Bu nedenle kadın asgari ücretle çalışıyor olsa bile eğer boşanma öncesi yaşam standardı daha yüksekse ve boşanma ile bu standardı kaybedip yoksulluğa düşecekse erkeğin mali gücü yerindeyse aradaki farkı dengelemek adına yoksulluk nafakasına hükmedilebilir.
Evi Terk Eden Kadının Nafaka Hakkı
Toplumda yanlış bilinen bir diğer husus da evi terk eden kadının nafaka alamayacağıdır. Oysa Türk Medeni Kanunu ve Yargıtay kararları bu konuda oldukça nettir. Eşlerden biri ortak hayata devam etmesi kendisinden beklenemeyecek bir durumla karşılaştığında veya boşanma davası açıldığında ayrı yaşama hakkına sahiptir. Boşanma davasının açılmış olması başlı başına ayrı yaşamak için haklı bir sebep kabul edilir. Bu nedenle kadın boşanma davası açarak müşterek konuttan ayrılmış olsa bile bu davranışı tedbir nafakası almasına engel değildir. Kadın şiddet gördüğü veya huzursuz olduğu bir ortamı terk ederek dava açtığında mahkeme kadının bu ayrılığını haklı bir sebebe dayalı görür.
Evi terk etme durumu ancak terk nedeniyle boşanma davası söz konusu olduğunda ve usulüne uygun ihtar çekildiğinde kusur olarak değerlendirilebilir. Genel boşanma sebeplerine dayalı olarak açılan bir davada kadının can güvenliğini veya ruh sağlığını korumak için evden ayrılması onun nafaka hakkını elinden almaz. Mahkemeler kadının evden ayrılmak zorunda bırakılıp bırakılmadığını ve mevcut ekonomik koşullarını değerlendirerek erkeğin mali gücü oranında bir tedbir nafakası belirler.
Nafaka Miktarının Belirlenmesi ve Artırım Davaları
Boşanma davasında nafakaya hükmedilirken miktar hakimin takdir yetkisi dahilinde belirlenir. Hakim hakkaniyet ilkesi gereği tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını ihtiyaçlarını ve günün ekonomik koşullarını dikkate alarak bir miktar belirler. Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi sorusunun cevabı evet olduğunda miktar her dosyanın kendi dinamiklerine göre değişir. Mahkeme tarafların mal varlığı araştırmasını yaparak gerçek gelirlerini tespit etmeye çalışır.
Mahkeme tarafından belirlenen nafaka miktarı zaman içinde enflasyon karşısında eriyebilir. Bu nedenle boşanma davası dilekçesinde nafaka talep edilirken nafakanın her yıl TÜİK tarafından belirlenen oranlarda artırılması yönünde talepte bulunmak büyük önem taşır. Eğer boşanma kararında otomatik artış oranı belirtilmemişse nafaka alacaklısı olan kadın ilerleyen yıllarda nafaka artırım davası açarak günün koşullarına uygun yeni bir miktar belirlenmesini isteyebilir.
Nafaka Ödenmemesi Durumunda Yaptırımlar
Nafaka borcu hukukumuzda sıradan bir borç ilişkisinden farklı olarak ödenmemesi halinde hapis cezası gibi ağır yaptırımlara bağlanmış öncelikli bir alacak türüdür. Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi sorusunun ardından gelen en büyük endişe tahsilat sorunudur. Ancak kanun koyucu nafaka alacaklısını korumak için İcra İflas Kanunu kapsamında özel düzenlemeler yapmıştır. Mahkeme tarafından hükmedilen nafaka icra dairesi aracılığıyla tahsil edilir ve ödenmemesi halinde tazyik hapsi gündeme gelir.
İcra İflas Kanunu uyarınca nafaka borcunu ödemeyen borçlu aleyhine alacaklının şikayeti üzerine İcra Ceza Mahkemesi tarafından 3 aya kadar tazyik hapsi kararı verilebilir. Bu cezanın amacı borçluyu borcunu ödemeye zorlamaktır. Ayrıca nafaka alacakları sıra cetvelinde imtiyazlıdır ve borçlunun maaşına haciz konulurken 1/4 kuralı işlemez nafaka miktarının tamamı maaştan kesilebilir. Emekli maaşlarına haciz konulması normalde mümkün değilken nafaka borçları bu kuralın istisnasını oluşturur.
İstanbul Adliyelerinde Boşanma Davaları ve Avukat Desteği
Türkiye’nin en kalabalık şehri olan İstanbul boşanma davalarının sayısı ve çeşitliliği bakımından en yoğun yargılamaların yapıldığı merkezdir. İstanbul’da boşanma davaları tarafların ikametgahının bulunduğu bölgedeki yetkili Aile Mahkemelerinde görülür. İstanbul Adliyesi, İstanbul Anadolu Adliyesi ve Bakırköy Adliyesi gibi komplekslerde süreçler yürütülür. İstanbul’un kendine has dinamikleri ve yaşam pahalılığı nafaka miktarlarının belirlenmesinde de önemli bir rol oynar. Mahkemeler İstanbul’da kira ve yaşam masraflarının yüksekliğini dikkate alarak nafaka takdiri yapar.
Boşanma davalarında hukuki destek almak özellikle nafaka ve tazminat haklarının tam olarak kazanılması için hayati önem taşır. Çekişmeli boşanma davaları uzmanlık gerektiren ve usul hatalarının telafisi güç olan süreçlerdir. Profesyonel bir hukuki temsil sadece davanın kazanılmasını değil aynı zamanda sürecin psikolojik yıpratıcılığının en aza indirilmesini de sağlar.
Sonuç
Tüm bu açıklamalar ışığında özetlemek gerekirse Kadın Boşanma Davası Açarsa Erkek Nafaka Öder mi sorusunun yanıtı davanın kim tarafından açıldığından bağımsız olarak Türk Medeni Kanunu hükümleri çerçevesinde şekillenmektedir. Kadın boşanma davasını ilk açan taraf olsa dahi bu durum onun yasal haklarından feragat ettiği anlamına gelmez. Dava süresince tedbir nafakası boşanma sonrasında ise şartları oluşmuşsa yoksulluk nafakası alma hakkı saklıdır. Önemli olan husus boşanmaya neden olan olaylarda kadının daha ağır kusurlu olmaması ve boşanma ile yoksulluğa düşecek olmasıdır.
Boşanma süreci teknik hukuki bilgi ve stratejik planlama gerektiren son derece hassas bir süreçtir. Hak kaybına uğramamak çocuklarınızın ve kendinizin geleceğini güvence altına almak için alanında uzman bir Avukat İstanbul ofisinden destek almanız kritik önem taşır. İstanbul’un karmaşık adliye yapısına hakim tecrübeli bir Avukat İstanbul bölgesindeki davalarınızda size en yetkin rehberliği sunarak hak ettiğiniz sonuca ulaşmanızı sağlayacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Boşanma davasını ben açarsam nafaka hakkımı kaybeder miyim?
Hayır, kesinlikle kaybetmezsiniz. Davayı kimin açtığı nafaka hakkını belirleyen bir kriter değildir. Önemli olan kusur durumunuz ve ekonomik ihtiyacınızdır.
Çalışan kadın nafaka alabilir mi?
Evet, alabilir. Kadının geliri onu yoksulluktan kurtaracak düzeyde değilse veya asgari ücretliyse, erkeğin mali gücü oranında yoksulluk nafakası bağlanabilir.
Eşim çalışmıyor yine de nafaka öder mi?
Erkeğin çalışmasına engel bir sağlık sorunu yoksa, mahkeme onun asgari ücretle çalışabileceğini varsayarak nafakaya hükmedebilir. İşsizlik nafaka ödememek için mutlak bir bahane değildir.
Zina yapan kadın nafaka alabilir mi?
Zina yapan kadın genellikle tam kusurlu sayılacağından kendisi için yoksulluk nafakası alamaz. Ancak çocuklar için iştirak nafakası almaya devam eder.
Nafaka ne kadar süreyle ödenir?
Yoksulluk nafakası kural olarak süresizdir. Ancak kadının yeniden evlenmesi veya yoksulluğun ortadan kalkması durumunda kesilebilir. İştirak nafakası çocuk 18 yaşına gelene kadar sürer.
Evi terk ettim nafaka isteyebilir miyim?
Evet. Boşanma davası açtıysanız ayrı yaşama hakkınız doğar ve evi terk etmiş olmanız tedbir nafakası almanıza engel değildir.
Nafaka ödenmezse ne olur?
Nafaka borcunu ödemeyen taraf şikayet üzerine 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılabilir ve maaşına haciz konulabilir.
Eşit kusurluyuz nafaka alabilir miyim?
Evet. Yargıtay kararlarına göre taraflar eşit kusurlu ise ve kadın yoksulluğa düşecekse yoksulluk nafakası alabilir.
Nafaka miktarını artırabilir miyim?
Evet. Enflasyon veya artan ihtiyaçlar nedeniyle mevcut nafaka yetersiz kalırsa Nafaka Artırım Davası açarak miktarın güncellenmesini talep edebilirsiniz.
İstanbul’da boşanma davası ne kadar sürer?
Çekişmeli davalar İstanbul’daki iş yoğunluğuna bağlı olarak ortalama 1.5 ile 3 yıl arasında sürebilirken, anlaşmalı boşanmalar tek celsede sonuçlanmaktadır.
