Boşanma süreci, Türk Medeni Kanunu çerçevesinde evlilik birliğinin sonlanması anlamına gelse de, bu hukuki statü değişikliği tarafların yaşamında çok katmanlı etkiler yaratmaktadır. Özellikle kadınların sosyal güvenlik hakları, nafaka talepleri ve mirasçılık sıfatları bu süreçte köklü bir dönüşüme uğrar. Hukuk sistemimizde boşanma ile birlikte eşlerin birbirlerine karşı “bakmakla yükümlü olma” sıfatı sona erdiğinden, sağlık hizmetlerine erişim konusu hayati bir önem kazanır. Birçok kişi boşanma davasının açılmasıyla haklarının bittiğini düşünse de, asıl hukuki kırılma mahkeme kararının kesinleşmesiyle başlar. Bu kapsamlı rehber, 2025 yılı sonu ve 2026 yılı başı itibarıyla yürürlüğe giren en yeni yasal düzenlemeleri, %6 seviyesine çıkarılan Genel Sağlık Sigortası primlerini ve değişen asgari ücret parametrelerini ele alarak Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır sorusuna net ve hukuki cevaplar sunmayı hedeflemektedir.
Boşanma Kararının Kesinleşmesi ve Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır?
Hukuki süreçlerde en sık karşılaşılan yanılgı, boşanma davasının devam ettiği süre zarfında sağlık haklarının kaybedildiği düşüncesidir. Oysa hukukumuzda boşanma kararı şekli ve maddi anlamda kesinleşmediği müddetçe evlilik birliği devam ediyor sayılır. Bu sebeple, dava ne kadar uzun sürerse sürsün, karar kesinleşene kadar kadın, eşinin sosyal güvencesinden yararlanmaya devam eder. Mahkeme ilamının nüfus müdürlüğüne bildirilmesi ve nüfus kaydına işlenmesiyle birlikte ise yeni bir süreç başlar. İşte tam bu noktada, sosyal güvenlik şemsiyesinin kapanmaması için Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır hususundaki yasal süreleri bilmek büyük önem taşır.
Sosyal Güvenlik Kurumu, boşanma ile birlikte oluşan ani hak kaybını önlemek adına sigortalılık niteliğini yitiren kişiler için kademeli bir geçiş süreci öngörmüştür. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren kadınlar 10 gün süreyle daha eski eşlerinin sigortası üzerinden sağlık hizmeti alabilirler.1 Ancak kanun koyucu bu süreyi yeterli görmemiş ve ek bir koruma kalkanı daha getirmiştir. Eğer boşanan kadının eski eşinin, sigortalılık niteliğini yitirdiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmişse, bu 10 günlük süreye 90 gün daha eklenir.2 Dolayısıyla, boşanma kesinleştikten sonra yaklaşık 3 ay 10 gün (toplam 100 gün) boyunca sağlık hizmetleri kesintisiz devam eder. Bu süre, kadının yeni hayatına adapte olması, bir iş bulması veya baba/anne üzerinden hak sahipliği kazanması için tanınmış kritik bir yasal süredir. Bu sürenin verimli kullanılması, Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır konusundaki mağduriyetleri engelleyen en temel faktördür.
Baba veya Anne Üzerinden Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır?
Yasal geçiş süresi dolduktan sonra, çalışmayan ve kendi sigortası bulunmayan kadınlar için “kız çocuğu” statüsünün yeniden kazanılması gündeme gelir. Sosyal güvenlik sistemimiz, ailenin korunması ilkesi gereği boşanmış kadınlara ebeveynleri üzerinden sağlık yardımı alma hakkı tanımıştır. Ancak bu hakkın kapsamı, anne veya babanın tabi olduğu sigorta koluna göre ciddi farklılıklar gösterir. Hukuki danışmanlık süreçlerinde müvekkillerimizin en sık sorduğu Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır sorusunun cevabı, ebeveynin Emekli Sandığı, SSK veya Bağ-Kur mensubu olmasına göre değişmektedir.
Emekli Sandığı Mensubu Ebeveyn ve Geniş Haklar
Eğer boşanmış kadının babası veya annesi devlet memuru statüsünde (4/c) çalışmış veya bu statüden emekli olmuşsa, sağlanan haklar oldukça geniştir. 5434 sayılı kanun hükümleri uyarınca, kız çocukları evli olmadıkları ve devlet memuru olarak çalışmadıkları sürece yaş sınırı olmaksızın anne veya babalarının sağlık yardımlarından faydalanabilirler.3 Bu durumda kadının geçmişte SSK’lı veya Bağ-Kur’lu olarak çalışmış olması, babası üzerinden sağlık hakkı almasına engel teşkil etmez. Boşanma ilamının kesinleşmesiyle birlikte “evli olma” engeli kalktığı için kadın doğrudan hak sahibi konumuna geri döner. Ayrıca 2026 yılı düzenlemeleri ışığında, yetim aylığı alan kız çocuklarının kira geliri gibi pasif gelirlerinin olması, sağlık hakkının veya aylığın kesilmesine neden olmaz.4
SSK ve Bağ Kur Kapsamında Olanlar İçin Şartlar
Ebeveyni SSK (4/a) veya Bağ-Kur (4/b) mensubu olan kadınlar için durum biraz daha spesifik şartlara bağlanmıştır. Bu sigorta kollarından yararlanabilmek için kadının;
- Resmen boşanmış olması,
- Sigortalı bir işte çalışmıyor olması,
- Kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almıyor olması gerekmektedir.
Bu şartlar sağlandığında, kadınlar yaş sınırı olmaksızın sisteme dahil edilirler. Ancak burada sistemin otomatik işlemediğini belirtmek gerekir. Nüfus kayıtları güncellense bile SGK sistemi sağlık provizyonunu otomatik olarak açmaz. Kadının bizzat veya avukatı aracılığıyla SGK’ya başvurarak “Sağlık Yardımı Talep ve Taahhüt Belgesi” vermesi gerekir. Bu başvuru yapılmadığı takdirde sağlık kuruluşlarında provizyon sorunu yaşanabilir. Bu nedenle Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır sürecinde bürokratik başvuruların zamanında yapılması elzemdir.
2026 GSS Şartlarında Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır?
Boşanmış kadının çalışmadığı, ebeveynlerinden sağlık hakkı alamadığı veya ebeveynlerinin hayatta olmadığı durumlarda, devreye zorunlu Genel Sağlık Sigortası (GSS) sistemi girmektedir. 2025 yılı sonunda yapılan yasal düzenlemelerle birlikte GSS sisteminde köklü değişiklikler olmuş ve prim oranları artırılmıştır. Bu yeni mali tablo, hiçbir geliri olmayan kadınlar için ciddi bir borç yükü riski taşımaktadır. Ekonomik belirsizliklerin arttığı bu dönemde, Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır sorusu doğrudan kişinin cebinden çıkacak parayla ilgili hale gelmiştir.
Prim Oranlarındaki Kritik Artış ve Hesaplamalar
Önceki yıllarda brüt asgari ücretin %3’ü olarak uygulanan GSS prim oranı, yapılan yasal düzenleme ile iki katına çıkarılarak %6 seviyesine yükseltilmiştir. 2026 yılı için belirlenen Brüt Asgari Ücretin 33.030,00 TL olduğu dikkate alındığında, bu artışın yansıması oldukça sert olmuştur.
- 2026 Brüt Asgari Ücret: 33.030,00 TL
- Yeni GSS Prim Oranı: %6
- Aylık Ödenecek GSS Primi: 33.030,00 TL x %6 = 1.981,80 TL.6
Eğer boşanmış kadın gelir testi yaptırmazsa, devlet bu kişinin ödeme gücü olduğunu varsayar ve her ay yaklaşık 2.000 TL borç tahakkuk ettirir. Bu borç ödenmediğinde ise sağlık hizmetlerinden yararlanmak mümkün olmaz.
Gelir Testi ile Ücretsiz Sağlık Hakkı
Bu mali yükten kurtulmanın tek hukuki yolu Gelir Testi başvurusudur. Hane içindeki kişi başına düşen gelir, brüt asgari ücretin üçte birinden (2026 yılı için 11.010 TL) az ise, devlet primleri karşılar (G0 Statüsü). Boşanma sonrası genellikle hane geliri düştüğü için, avukatların müvekkillerini ivedilikle Kaymakamlıklardaki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına yönlendirmesi gerekir. Gelir testi sonucunda G0 statüsü alan kadınlar, herhangi bir prim ödemeden sağlık hizmetlerinden tam kapsamlı olarak yararlanabilirler.
Çocukların Durumu ve Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır?
Boşanma davalarında velayet hakkı genellikle anneye verilse de, çocukların sağlık güvencesi velayetten bağımsız bir haktır. Hukukumuzda “çocuğun üstün yararı” ilkesi gereği, çocukların sağlık hizmetlerinden kesintisiz yararlanması esastır. Bu noktada çocukların durumu ile Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır konusunu birbirine karıştırmamak gerekir.
Boşanmış anne çalışmıyorsa ve kendi sigortası yoksa, velayeti kendisinde olan müşterek çocuk, babasının sigortası üzerinden sağlık hizmeti almaya devam eder.3 Babanın bu duruma itiraz etme hakkı yoktur. Çocuklar; lise eğitimleri devam ediyorsa 20 yaşına, üniversite eğitimleri devam ediyorsa 25 yaşına, okumuyorlarsa 18 yaşına kadar babalarının üzerinden GSS’li sayılırlar. Eğer babanın da sigortası yoksa, 18 yaş altındaki tüm çocuklar devlet güvencesi altındadır. Annenin sağlık hakkı bitse dahi, çocukların sağlık hakkı babaları veya devlet üzerinden devam eder. Bu ayrımın bilinmesi, annenin kendi sigortalılık sürecini planlarken çocukları için endişe etmemesini sağlar.
Muvazaalı Boşanma Riski ve Hukuki Sonuçlar
Uygulamada bazı çiftlerin, boşanmış kadınlara tanınan babadan maaş ve sağlık hakkını elde etmek amacıyla “kağıt üzerinde” boşandıkları ancak fiilen birlikte yaşamaya devam ettikleri görülmektedir. Bu durum 5510 sayılı Kanun’un 56. maddesi kapsamında açıkça yasaklanmıştır ve “muvazaalı boşanma” olarak adlandırılır. Hukuk sistemimiz, dürüstlük kuralına aykırı olan bu eylemi ağır şekilde yaptırıma tabi tutar.
SGK denetmenleri tarafından yapılan incelemelerde, çiftin boşandıktan sonra aynı evde yaşadığı tespit edilirse; bağlanan yetim aylığı kesilir, o güne kadar ödenen tüm maaşlar ve yapılan sağlık harcamaları yasal faiziyle birlikte geri alınır. Ayrıca kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Bu nedenle, sırf Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır avantajını kullanmak ve ekonomik kazanç sağlamak amacıyla yapılan hileli boşanmalar, telafisi mümkün olmayan hukuki ve cezai sorumluluklar doğurur.
Kendi Çalışması Halinde Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır?
Boşanma sonrasında bir işyerinde sigortalı olarak çalışmaya başlayan (4/a), kendi işini kuran (4/b) veya memur olan (4/c) kadınlar, öncelikli olarak kendi sigortaları üzerinden sağlık hizmeti alırlar. Sosyal güvenlik sistemimizde “tekillik ilkesi” geçerlidir; yani kişi aynı anda hem babasından hem de kendi çalışmasından dolayı sağlık yardımı alamaz. Kendi sigortası aktif olan bir kadının babasının üzerinden sağlık yardımı talep etmesi hukuken mümkün değildir.
Ancak çalışma hayatının dinamikleri gereği işten ayrılma veya işyerini kapatma gibi durumlar söz konusu olabilir. Sigortalılık sona erdiğinde kadın tekrar “boşanmış kız çocuğu” statüsüne döner. Bu geçişlerde hak kaybı yaşamamak için, işten çıkış bildirgesinin verilmesini takiben 10 gün içinde e-Devlet üzerinden veya SGK müdürlüklerinden babanın sigortasına geçiş için başvuru yapılmalıdır. Bu proaktif yaklaşım, Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır sürecinin kesintisiz işlemesini sağlar ve olası borçların önüne geçer.
Veri Tablosu 2026 Yılı Ekonomik Parametreler
Aşağıdaki tablo, boşanmış bir kadının 2026 yılı ekonomik parametreleri ışığında karşılaşacağı mali tabloyu özetlemektedir:
| Hukuki Parametre | Tutar / Oran | Açıklama ve Etki |
| Brüt Asgari Ücret (2026) | 33.030,00 TL | GSS prim hesaplamasının temel baz tutarıdır. |
| GSS Prim Oranı | %6 | 2025 sonu itibarıyla %3’ten %6’ya yükseltilmiştir. |
| Aylık Ödenecek GSS Primi | 1.981,80 TL | Gelir testi yaptırmayanların ödemesi gereken aylık tutar. |
| Gelir Testi Sınırı (G0) | 11.010,00 TL | Kişi başı gelir bu tutarın altındaysa sağlık ücretsizdir. |
| Geçiş Süresi | 10 Gün + 90 Gün | Boşanma kesinleştikten sonra eski eşten yararlanma hakkı. |
Sonuç
Boşanma süreci, sadece medeni halin değil, bireyin sosyal güvenlik statüsünün de yeniden tanımlandığı kritik bir dönemeçtir. 2026 yılı itibarıyla %6’ya yükselen Genel Sağlık Sigortası primleri ve artan asgari ücret, çalışmayan kadınlar için sağlık hakkına erişimi mali bir yük haline getirebilmektedir. Bu süreçte; boşanma kararının kesinleşme tarihinin takibi, 100 günlük yasal bekleme süresinin verimli kullanılması, babadan veya anneden kalan hakların tespiti ve gelir testi başvurularının zamanında yapılması büyük önem taşır. Bu raporda detaylandırılan tüm prosedürler, özetle Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır sorusunun hukuki yol haritasını oluşturmaktadır.
Her boşanma davası kendine özgü şartlar barındırır ve genel bilgiler her zaman spesifik olaylara birebir uymayabilir. Özellikle yetim aylığı, hizmet birleştirilmesi ve muvazaa iddiaları gibi teknik konular uzmanlık gerektirir. Hak kaybına uğramamak ve geleceğinizi güvence altına almak için Avukat İstanbul bölgesindeki uzman hukukçulardan destek almanız en güvenli yoldur. Sağlık hakkınızın takibi ve hukuki süreçlerin doğru yönetilmesi için Avukat İstanbul ofisleri ile iletişime geçerek profesyonel yardım alabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Boşanma davası açar açmaz sağlık sigortam kesilir mi?
Hayır, kesilmez. Boşanma davası devam ettiği sürece ve karar kesinleşene kadar eşinizin sağlık sigortasından yararlanmaya devam edersiniz. Kesinti, boşanma kararı nüfusa işlendikten sonra başlar.
2026 yılında hiç gelirim yoksa GSS primi öder miyim?
Eğer Kaymakamlığa gidip Gelir Testi yaptırmazsanız, sistem otomatik olarak aylık 1.981,80 TL prim borcu çıkarır. Ancak gelir testi yaptırır ve hane geliri kişi başı 11.010 TL’nin altında çıkarsa prim ödemezsiniz (Yeşil Kart).
Babam SSK emeklisi, boşanınca maaşını ve sağlığını alabilir miyim?
Eğer çalışmıyorsanız ve kendi emekliliğiniz yoksa, boşandıktan sonra babanız üzerinden sağlık yardımı alabilirsiniz. Yetim aylığı (maaş) için de babanızın prim gün sayısının yeterli olması (en az 900 gün/5 yıl veya 1800 gün) gerekir.
Boşandıktan sonra sağlık aktivasyonumu nasıl yaparım?
Boşanma nüfusa işlendikten sonra, SGK il/ilçe müdürlüklerine giderek “Sağlık Yardımı Talep ve Taahhüt Belgesi” doldurmanız veya e-Devlet üzerinden provizyon sorgulayıp aktivasyon talebinde bulunmanız gerekir. İşlem otomatik yapılmaz.
Boşanmış Kadın Sağlıktan Nasıl Yararlanır konusunda en önemli süre nedir?
En kritik süre “10+90 gün” kuralıdır. Boşanma kesinleştikten sonra 10 gün, eğer eski eşin son bir yılda 90 gün primi varsa ek olarak 90 gün daha sağlık hizmeti alırsınız. Bu 100 günlük sürede yeni sigortalılık durumunuzu ayarlamanız gerekir.
Bir Yanıt