6 Yıl Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar?

Ceza yargılaması süreçleri bireylerin hayatında derin izler bırakan, özgürlük, gelecek kaygısı ve itibar yönetimi gibi temel insani değerlerin merkeze oturduğu zorlu dönemlerdir. Bir sanık hakkında mahkemece verilen hapis cezası kararı hukuki sürecin bittiği değil aslında hükümlü için yeni ve belki de daha karmaşık bir sürecin yani infaz sürecinin başladığı andır. Özellikle Türk Ceza Hukuku pratiğinde en sık karşılaşılan ceza miktarlarından biri olan 6 yıl hapis cezası ne kısa süreli hapis cezaları gibi seçenek yaptırımlara çevrilebilen ne de ağırlaştırılmış müebbet gibi ömür boyu süren bir mahkumiyeti ifade eder. Bu ceza miktarı infaz rejiminin orta segmenti olarak adlandırabileceğimiz, içerisinde kapalı cezaevi, açık cezaevi, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme gibi tüm kurumların aktif olarak işletildiği bir yasal prosedürü beraberinde getirir. Müvekkillerimizin ve hükümlü yakınlarının zihnindeki en büyük soru işareti olan 6 Yıl Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar? sorusu bu sürecin en kritik noktasıdır.

2025 ve 2026 yılları Türk İnfaz Hukuku açısından önemli dönüm noktalarını barındırmaktadır. Gerek 10. ve 11. Yargı Paketleri ile getirilen düzenlemeler gerekse pandemi döneminden kalan geçici maddelerin yürürlükten kalkmasıyla birlikte yatar hesaplama olarak bilinen infaz sürelerinin belirlenmesi işlemi basit bir matematiksel denklemden çıkarak uzmanlık gerektiren bir hukuki analize dönüşmüştür. İnternet üzerinde yapılan 6 Yıl Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar? şeklindeki aramalar genellikle kafa karıştırıcı ve güncel olmayan bilgilerle sonuçlanmaktadır. Oysa bu sorunun cevabı suçun nevine, suçun işlendiği tarihe, failin mükerrir durumuna ve cezaevindeki iyi hal değerlendirmesine göre dramatik farklılıklar gösterebilmektedir.

Bu kapsamlı makale 6 yıl hapis cezası ile karşı karşıya kalan bireyler ve yakınları için infazın her aşamasını en ince detayına kadar incelemek, olası senaryoları masaya yatırmak ve hukuki hakların kullanımında rehberlik etmek amacıyla hazırlanmıştır. Rapor boyunca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun güncel hükümleri, Yargıtay yerleşik içtihatları ve Adalet Bakanlığı 2025 yılı yönetmelikleri temel alınarak sürecin şeffaflaştırılması hedeflenmiştir.   

6 Yıl Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar? İnfaz Matematiği ve Temel Kurallar

Türk hukuk sisteminde hapis cezalarının infazı cezanın tamamının cezaevinde geçirilmesi esasına dayanmaz. Modern ceza hukukunun onarıcı adalet ve topluma kazandırma ilkeleri gereği hükümlünün cezasının belirli bir kısmını kurumda çektikten sonra kalan kısmını dışarıda ancak belirli koşullar altında tamamlaması öngörülür. Buna Koşullu Salıverilme denir. 6 Yıl Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar? sorusuna verilecek ilk yanıt bu koşullu salıverilme oranının tespitine dayanır.

2025 yılı itibarıyla yürürlükte olan genel kurala göre istisnai suçlar hariç olmak üzere süreli hapis cezalarında infaz oranı yarı yarıya yani 1/2 olarak uygulanmaktadır. Bu halk arasında yatarı yarısıdır şeklinde bilinen kuraldır. Dolayısıyla adi suçlar kapsamında 6 yıl hapis cezası alan bir hükümlünün infaz kurumunda geçirmesi gereken asıl süre 3 yıl olarak karşımıza çıkar. Ancak bu 3 yılın tamamı demir parmaklıklar ardında geçirilmez çünkü denetimli serbestlik tedbiri burada devreye girer. Ancak bu genel kuralın uygulanabilmesi için suçun türü hayati önem taşır. Eğer işlenen suç Türk Ceza Kanunu belirli maddelerinde düzenlenen cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti veya terör suçları kapsamında ise infaz oranı 1/2 yerine 2/3 veya 3/4 oranına yükselir. Bu durumda 6 Yıl Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar? hesabında süre 3 yıl değil, 4 yıl veya 4 yıl 6 aya kadar çıkabilir.   

İnfaz hukukunun hükümlü lehine en önemli kurumu olan Denetimli Serbestlik, hükümlünün koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kala cezaevinden tahliye edilerek cezasının kalan kısmını toplum içinde gözetim altında tamamlamasını sağlar. 2025 ve 2026 dönemi mevzuatına göre kalıcı denetimli serbestlik süresi kural olarak 1 yıl yani 12 ay olarak uygulanmaktadır. Bu kuralı 6 yıl hapis cezasına uyarladığımızda matematiksel tablo netleşir. Hükümlünün toplam cezası 6 yıldır ve infaz oranı 1/2 uygulandığında devletin hükümlüden infaz etmesini beklediği süre 3 yıldır. Bu 3 yıllık sürenin son 1 yılı denetimli serbestlik yasası kapsamında dışarıda geçirilebilecektir. O halde 3 yıldan 1 yıl denetimli serbestlik süresi düşüldüğünde hükümlünün fiili yatarı yani cezaevinde kalacağı net süre 2 yıl olmaktadır. Bu 2 yıllık süre kapalı ve açık cezaevi sürelerinin toplamını ifade eder.

İnfazın Aşamaları Kapalı Cezaevinden Özgürlüğe Geçiş Süreci

Potansiyel müvekkillerin en sık sorduğu ve internetteki bilgi kirliliği nedeniyle en çok yanıldığı konulardan biri 6 yıl ceza alan birinin doğrudan açık cezaevine gidip gidemeyeceğidir. Mevzuat bu konuda son derece nettir. Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl, taksirli suçlardan ise toplam 5 yıl üzerinde hapis cezası alanlar doğrudan açık cezaevine ayrılamazlar. Dolayısıyla 6 yıl hapis cezası kesinleşen her birey infaz sürecine mutlaka Kapalı Ceza İnfaz Kurumu bünyesinde başlamak zorundadır. Ancak yasa koyucu toplam cezası 10 yıldan az olan hükümlüler için bir kolaylık sağlamıştır. Buna göre 6 yıl ceza alan bir hükümlü kapalı cezaevine girdikten sonra iyi halli olarak 1 ay geçirmesi durumunda Açık Ceza İnfaz Kurumu statüsüne ayrılma hakkı kazanır. Bu bir aylık süre sadece takvim yapraklarının sayılması değildir hükümlünün cezaevi kurallarına uyumu, sayımlara katılımı, personel ile ilişkileri ve disiplin cezası almamış olması şartlarını kapsayan aktif bir gözlem sürecidir.   

Hükümlü kapalı cezaevine teslim olduğunda hakkında bir Gözlem ve Sınıflandırma süreci başlar. Bu süreçte psiko-sosyal servis uzmanları, kurum öğretmeni ve güvenlik amirlerinden oluşan İdare ve Gözlem Kurulu hükümlüyle mülakatlar yapar ve bir değerlendirme raporu hazırlar. Bir kişinin 1 ayın sonunda açık cezaevine geçebilmesi bu kurulun vereceği İyi Halli kararına bağlıdır. Eğer hükümlü bu bir aylık süre içinde kavga eder, yasak eşya bulundurur veya memura mukavemet gibi bir disiplin suçu işlerse açık cezaevine geçiş hakkı elinden alınır ve disiplin cezası kaldırılana kadar kapalı cezaevinde kalmaya devam eder. Bu durum 2 yıllık toplam yatar süresinin büyük kısmının kapalı duvarlar ardında geçmesi riskini doğurur ki bu bir hükümlü için istenmeyen en kötü senaryodur. Bu noktada devreye giren profesyonel hukuki destek sürecin sorunsuz ilerlemesi için hayati önem taşır.

İyi hal kararını alan hükümlü Bakanlık tarafından belirlenen bir Açık Ceza İnfaz Kurumu nakledilir. Açık cezaevleri firara karşı fiziksel engellerin bulunmadığı, güvenliğin kurum içi disiplinle sağlandığı ve hükümlülerin çalışarak topluma kazandırıldığı yerlerdir. 6 yıl ceza alan hükümlü toplam 2 yıllık yatar süresinin yaklaşık 1 yıl 11 ayını burada geçirecektir. Açık cezaevinin kapalıdan en büyük farkı hükümlüye sağlanan Özel İzin hakkıdır. Mevzuat gereği açık cezaevindeki hükümlüler belirli periyotlarla aileleriyle vakit geçirmek üzere izin kullanabilirler. Ancak 2025 yılı itibarıyla Covid-19 izinlerinin tamamen sona erdiği ve hükümlülerin cezalarını fiilen kurumda yatarak geçirmek zorunda oldukları unutulmamalıdır. İnternetteki eski tarihli Covid izni devam ediyor şeklindeki bilgilere itibar edilmemelidir; mevcut sistemde hükümlü gündüzleri kurum atölyelerinde çalışır ve geceleri koğuşlarında kalır.

Kritik Eşik Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejimi ve Tekerrür Uygulaması

Hukuki terminolojide en karmaşık ve hükümlü aleyhine en ağır sonuçlar doğuran kurumlardan biri Tekerrür müessesesidir. Eğer bir kişi daha önce işlediği bir suçtan dolayı kesinleşmiş cezası varken veya bu cezanın infazından sonraki belirli yasal süreler içinde yeniden suç işlerse hakkında Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejimi uygulanır. Birçok kişi 6 Yıl Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar? diye sorarken sabıka kaydındaki eski cezaların bu hesabı nasıl değiştireceğini gözden kaçırmaktadır. Mükerrir bir sanık için infaz hesaplamaları kökünden değişir.

Normal bir hükümlü için 1/2 olan infaz oranı mükerrirler için 2/3 veya bazı suçlarda 3/4 olarak uygulanır. Bu durumda 6 yıl ceza alan mükerrir bir hükümlünün koşullu salıverilme süresi 3 yıl değil 4 yıla yükselir. Daha da önemlisi mükerrirler için denetimli serbestlik ve açık cezaevine ayrılma koşulları çok daha ağırdır. Eğer kişi ikinci kez mükerrir yani çift mükerrir ise durum daha da vahim hale gelir. Eski düzenlemelerde ikinci kez mükerrirlerin koşullu salıverilme hakkı yoktu ve cezanın tamamını kapalı cezaevinde geçirmeleri gerekiyordu. Ancak 10. ve 11. Yargı Paketleri ile getirilen yeni düzenlemeler bu sert uygulamayı bir nebze yumuşatmayı hedeflemektedir. Yeni düzenlemeye göre ikinci tekerrürlü hükümlüler de cezalarının 3/4 oranını iyi halli olarak infaz etmeleri durumunda koşullu salıvermeden ve açık cezaevi hakkından yararlanabilmektedir. Bu 2025 ve 2026 infaz hukuku pratiğindeki en güncel ve hayati değişikliklerden biridir.   

Suç Türlerine Göre Özelleştirilmiş İnfaz Senaryoları

6 yıl hapis cezası Türk Ceza Kanunu uyuşturucu madde imal ve ticareti veya cinsel saldırı ve istismar maddeleri kapsamında verilmişse infaz rejimi genel suçlardan tamamen ayrışır. Bu suçlarda yasa koyucu toplum vicdanını rahatlatmak ve caydırıcılığı artırmak amacıyla infaz oranlarını yüksek tutmuştur. Örneğin uyuşturucu ticareti suçundan 6 yıl hapis cezası alan bir kişinin infaz oranı suç tarihine göre değişmekle birlikte genellikle 2/3 veya 3/4 olarak uygulanır. Bu durumda 6 Yıl Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar? sorusunun cevabı denetimli serbestlik düşüldükten sonra dahi 3 yılın üzerindedir. Ayrıca bu suç tiplerinde açık cezaevine ayrılma şartları da zorlaştırılmıştır. Normal hükümlüler 1 ayda açığa geçerken bu suçlardan hüküm giyenlerin açık cezaevine geçebilmeleri için koşullu salıverilmelerine daha az süre kalması gerekebilir.

Nitelikli hırsızlık ve yağma suçlarında ise 1 Temmuz 2016 tarihi kritik bir milattır. Bu tarihten önce işlenen suçlarda 671 sayılı KHK ile getirilen lehe düzenlemeler uygulanırken bu tarihten sonra işlenen suçlarda genel infaz rejimi veya mükerrirlik hükümleri gündeme gelebilir. Günümüzde infaz edilen cezaların büyük çoğunluğu 2016 sonrası suçlara ait olduğundan genellikle standart rejim veya mükerrirlik hükümleri uygulanmaktadır. Nitelikli hırsızlık suçundan 6 yıl alan bir kişi mükerrir değilse 1/2 oranından yararlanarak 2 yıl yatarla kurtulabilir ancak mükerrir ise 4 yıl yatmak zorunda kalabilir. Bu detaylar ancak uzman bir avukatın dosya incelemesi ile netleştirilebilir.   

Tahliye Öncesi Son Aşama Denetimli Serbestlik ve İnfazın Yanması Riski

Hükümlünün cezaevindeki süresini tamamlayıp koşullu salıverilme tarihine 1 yıl kala İnfaz Hakimliği kararıyla denetimli serbestliğe ayrılması mümkündür. Genel suçtan 6 yıl ceza alan bir kişi için bu 2 yıllık fiili cezaevi süresinin sonunda gerçekleşir. Denetimli serbestlik tam bir özgürlük hali değildir; cezanın infazının dışarıda devam etmesidir. Hükümlü tahliye olduktan sonraki 5 gün içinde Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne başvurmak zorundadır. Burada kendisine bir denetim planı hazırlanır ve bu plan genellikle kamuya yararlı bir işte çalışma, belirli günlerde karakola giderek imza atma veya rehabilitasyon seminerlerine katılma yükümlülüklerini içerir.

Denetimli serbestlik süreci hükümlü için bir sınav niteliğindedir. Eğer hükümlü imza yükümlülüğünü aksatırsa, seminerlere katılmazsa veya denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlerse denetimli serbestlik kararı geri alınır. Hukuk dilinde buna infazın yanması denir. İnfazı yanan hükümlü dışarıda geçirdiği süreleri cezadan sayılmaksızın kalan cezasını çekmek üzere tekrar kapalı cezaevine alınır. Sona yaklaşmışken yapılan bir hata kişinin tekrar aylarca veya yıllarca hapis yatmasına neden olabilir. Bu nedenle denetim kurallarına harfiyen uyulması hayati önem taşır.   

TCK 50. Madde ve Seçenek Yaptırımların Uygulanamazlığı

Müvekkil adaylarının aklındaki bir diğer önemli soru 6 Yıl Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar? sorusunun ötesinde “Bu cezanın parasını ödeyip çıkabilir miyim?” sorusudur. Türk Ceza Kanunu 50. maddesi kısa süreli hapis cezalarının yani 1 yıl ve altı cezaların adli para cezasına çevrilmesine imkan tanır. Ancak kanun koyucu 1 yılın üzerindeki hapis cezalarının suçun ciddiyeti nedeniyle para cezasına çevrilmesini kesin olarak yasaklamıştır. 6 yıl hapis cezası kısa süreli tanımının çok üzerinde olduğundan hakimin takdir yetkisi bulunmamaktadır ve bu ceza hiçbir koşulda paraya çevrilemez. Benzer şekilde hapis cezasının konutta infazı yani ev hapsi gibi seçenekler de genellikle yaşlılık, ağır hastalık veya engellilik durumlarında mümkündür. Sağlıklı bir birey için 6 yıl cezada ev hapsi bir seçenek değildir.   

Bir Avukatın Sürece Müdahalesi Neden Gereklidir?

İnfaz hukuku binlerce hükümlünün dosyasının işlendiği yoğun bir bürokratik mekanizmadır. Savcılık infaz büroları tarafından hazırlanan Müddetname belgelerinde insan hatası veya sistem kaynaklı yanlışlıklar yapılabilmektedir. Özellikle gözaltında veya tutuklulukta geçen sürelerin cezadan mahsup edilmemesi, suç tarihinin yanlış girilmesi nedeniyle lehe olan eski kanun yerine aleyhe olan yeni kanunun uygulanması gibi hatalar sıkça görülmektedir. Uzman bir avukat müddetnameyi inceleyerek bu hataları tespit eder ve İnfaz Hakimliği şikayet yoluyla düzeltilmesini sağlar. Bir günlük hesap hatası bile hükümlünün özgürlüğünden çalınan 24 saattir.

Hükümlünün açık cezaevine ayrılma aşamasında İdare ve Gözlem Kurulunun vereceği iyi hal kararı bazen sübjektif değerlendirmelere dayanabilir veya idarenin keyfi tutumları söz konusu olabilir. Avukat bu aşamada kurula sunulacak dilekçelerle ve olası ret kararlarına karşı yapacağı itirazlarla müvekkilinin hakkını korur. Ayrıca cezaevinde alınan disiplin cezaları infazı yakan en büyük etkendir. Avukat disiplin soruşturması aşamasında savunma yaparak veya verilen cezayı İnfaz Hakimi önüne taşıyarak iptal ettirebilir, böylece müvekkilinin açık cezaevi ve denetimli serbestlik hakkının yanmasını engeller. Bu tür teknik detaylar 6 Yıl Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar? sorusunun yanıtını doğrudan değiştirebilecek güce sahiptir.

Sonuç

Özetlemek gerekirse 6 yıl hapis cezası kağıt üzerinde tek bir satır gibi görünse de hükümlü için yıllara yayılan, farklı aşamaları ve kuralları olan dinamik bir süreçtir. Mevcut 2025 ve 2026 infaz rejimi ışığında genel bir suçtan 6 yıl ceza alan bir kişinin yaklaşık 1 ayını kapalı cezaevinde ve 1 yıl 11 ayını açık cezaevinde olmak üzere toplam 2 yılını kurumda geçirmesi, ardından 1 yıl denetimli serbestlik sürecine tabi olması beklenir. Ancak bu senaryo iyi halin korunmasına, disiplin cezası alınmamasına ve suçun türüne sıkı sıkıya bağlıdır. İnfaz hesabı, 6 Yıl Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar? sorusuna verilen basit bir yanıttan çok daha fazlasıdır; kişinin özgürlüğüne ne zaman kavuşacağının hukuki planlamasıdır.

Sürecin karmaşıklığı, sürekli değişen mevzuat ve yapılan hesaplamaların hassasiyeti profesyonel hukuki desteği bir lüks değil bir zorunluluk haline getirmektedir. Özgürlüğünüz riske atılmayacak kadar değerlidir. Bu nedenle infaz sürecinizin her aşamasında hak kaybına uğramamak, hatalı hesaplamalarla fazladan hapis yatmamak ve yasal haklarınızı sonuna kadar kullanabilmek için alanında uzman ve tecrübeli bir Avukat İstanbul bölgesinde sizin için en güvenilir rehber olacaktır. Unutmayın ki doğru hukuki strateji ve zamanında müdahale cezaevi kapılarının size daha erken açılmasını sağlayabilir. İnfaz hukuku labirentinde kaybolmamak için sürecinizi profesyonel bir Avukat İstanbul desteğiyle yönetmeniz geleceğiniz adına atacağınız en doğru adım olacaktır.

Sık Sorulan Sorular